TARTUFFE

Domenico Mertens

Domenico Mertens regisseert een bewerking van Tartuffe, het klassieke stuk van Molière uit 1664. Het toneelstuk bestaat uit vijf aktes en behandelt thema’s als schijnheiligheid, uithuwelijking en de dierlijke manier waarop mensen zich gedragen. Centraal staat Tartuffe, een man die zich voordoet als geestelijke en, uit op geld, met zijn spirituele adviezen het vertrouwen wint van de rijke gepensioneerde bankier Orgon. Blind voor de waarschuwingen van zijn familie loopt de naïeve Orgon in de val en biedt Tartuffe zijn dochter Mariane ten huwelijk aan. Wanneer Orgon’s vrouw Elmire een valstrik spant voor Tartuffe, ontdekt Orgon eindelijk het ware gelaat achter diens masker. Maar dat betekent niet direct een happy end… Molière’s meesterwerk is door Domenico Mertens bewerkt tot een komedie over de graaicultuur, het gezin als een gevangenis en spirituele tantra’s.

Fotografie: Paul VosFotografie: Paul VosFotografie: Paul VosFotografie: Paul VosFotografie: Paul Vos

'Molières zedenkomedie Tartuffe wordt in de originele opvatting van Domenico Mertens gepresenteerd als een grotesk drama met een gruwelijk slot. Absoluut de moeite waard om te gaan zien.’ - Professor Dr. Rob Erenstein

Over de maker:
Domenico Mertens (1975) is afgestudeerd aan de studies Theaterwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam en Theaterregie aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. In 2004 werd hij genomineerd voor het Its-festival en won de Sprinkplankprijs voor de voorstelling Alvy en juffrouw Roeloo. Daarna maakte hij o.a. Choke bij Theater Branouilh, Diplodocus Deks, J6 (naar Mistero Buffo) en De Waardin bij Tg Vrienden van de Dansmuziek. Mertens was in 2005 samen met Klavertje Patijn, Kiki Rosingh, Arent Jan Linde en Klemens Patijn medeoprichter van theatergezelschap Vrienden van de Dansmuziek. De groep maakte in 5 jaar tijd 11 voorstellingen en ging eind 2009 uit elkaar. Mertens' werk kenmerkt zich door een groteske speelstijl binnen actueel en humoristisch theater. In 2011 regisseert hij Kvetch van Steven Berkoff en Kiezel bij De Toneelmakerij.

De selectiecommissie over Tartuffe:
“Tartuffe is een satire over schijnheilige bedriegers en naïeve goedzakken. Een ware klassieker onder de komedies en een universele aanklacht tegen de hypocrisie. De uitvergrote speelstijl waar Domenico Mertens voor heeft gekozen is consequent doorgevoerd. Het uitmuntende spel van de acteurs werkt hierbinnen goed en is op bepaalde momenten zowel hilarisch als schrijnend. Mertens heeft in Tartuffe een stijl gebruikt die al eerder helder werd ingezet bij De Waardin van Oscar Kocken. Hij heeft deze nu nog verder uitgewerkt en kloppend gemaakt en weet nu echt zijn signatuur te zetten. Aan de actualiteit weet deze voorstelling ook te raken, zeker in deze tijden waarin (politieke) macht en bijbehorende volgelingen hoogtij vieren.”

De media over de voorstelling:
'De makers namen Moliere’s ‘Tartuffe’ onder handen en wisten het om te toveren tot een flitsende melting pot van dans, muziek en heel veel humor die niet misstaat in onze tijd.(..) Een prachtig decor dat door het simplisme ervan het stuk nog meer kracht geeft. Een kracht die tot het einde toe gehandhaafd blijft. Het “happy end” is zo verrassend dat de kijker heen en weer geslingerd wordt tussen allerlei emoties. Walging, opluchting, blijdschap? Vrienden van de Dansmuziek heeft het weer voor elkaar gekregen: een origineel stuk dat tot stof tot nakletsen leidt. (www.theaterjournaal.nl, Annelies Omvlee)

Tekst: Molière Regie: Domenico Mertens Spel: Joost Claes, Klemens Patijn, Ilke Turpijn, Klavertje Patijn, Kevin Hassing en Hanneke Last Artistieke coaching: Frieda Pittoors, Porgy Franssen en Prof. Dr. R.L. Erenstein Dramaturgie: Kiki Rosingh Vormgeving: Kirsten Hutschemakers Kostumering: Anna Khodorovich Lichtontwerp: Tiedo Wilschut Techniek: Tycho van Iwaarden Zakelijke leiding: Andrea van Wingerden, Bureau Barel Beeld: Ruben L. Oppenheimer Fotografie: Paul Vos Mede mogelijk gemaakt door: Fonds Podiumkunsten

Reacties

Tartuffe

Deze voorstelling bijgewoond in Gent.
Ongelooflijk mooi, boeiend tot de laatste minuut, als zeer verrassend gebracht.
We waren zeer onder de indruk van de manier waarop het gespeeld is, van hoog acteer talent als ook de wijze waarop het geregiseerd is in 1 woord gewoon SUPER!!.
Grote toekomst voor dit gezelschap onder leiding van Dominico Mertens
Ben het volledig eens met Professor Erenstein zijn evaluatie!! Donnie Fruytier Gent

TARTUFFE

Aan het begin van Tartuffe van Domenico Mertens houd ik even mijn hart vast: de felle kostuums, de overdreven muziek, het over-the-top spel, zal dit wel goed gaan? Maar de consequentheid waarmee dit alles wordt doorgevoerd maakt dat mijn stemming redelijk omslaat. Mertens heeft een voorstelling gemaakt die tot in de puntjes verzorgd is en waarin elk stijlmiddel dat wordt ingezet tot het einde wordt doorgevoerd. Dit levert soms hilarische momenten en sterk spel op en een einde dat even verrassend als onafwendbaar lijkt. Het decor, bestaande uit een traliewerk dat een huis vormt, is mooi en inventief. Er wordt door de acteurs optimaal gebruik gemaakt van de mogelijkheden van de constructie: er wordt verstopt als mensen, geklommen als aapjes, en geslopen als een gevechtsloze leeuw.
Toch moet gezegd dat de vorm de voorstelling soms in de weg zit en er momenten zijn dat Tartuffe inzakt. Er zijn scènes die duidelijk te lang duren en waar de inventiviteit halverwege al weggeëbd is. Zoals de personages gevangen zitten in de situatie als aapjes in een kooi, zo raakt de voorstelling soms ook gevangen in zijn eigen strakke vorm. Aapjes kijken is de perikelen van de ander achter de tralies observeren, maar is ook altijd de angst dat er een brutale aap is die met poep gaat gooien. Die dreiging had Tartuffe op een aantal punten goed kunnen gebruiken.

De schok was er al bij binnenkomst.

Om alleen met metalen open frames een heel huis met inboedel te suggereren, was een prachtige vondst. Een beetje jammer dat Orgon tijdens de voorlaatste akte per ongeluk hard zijn hoofd stootte tegen de vloer van de slaapkamer, maar gelukkig vloeide er toen nog geen bloed. We hebben enorm genoten van deze komische, verrassende en overrompelende voorstelling. Dat een stuk van Molière in een moderne setting nog zo overeind blijft, zegt vanzelfsprekend iets over de schrijver en de tijdloze tekst. Maar het zegt ook heel veel over de regisseur en de acteurs, die hun rol enthousiast en met overgave speelden. Het tempo lag hoog en alle spelers kwamen goed uit de verf. Ik vond het stille spel met de geschrokken en aangedane gezichten af en toe té pathetisch, en misschien had de slotscène net even korter moeten duren, maar dat is wel een beetje spijkers op laag water zoeken. Eigenlijk wil ik zeggen: alleen maar lof.

Tartuffe

Voorstelling gezien in Theater Provadja te Alkmaar.
Een heerlijke avond uit, een theaterstuk waar je bij thuiskomst nog over na denkt. Het stuk zit goed in elkaar, het decor is prachtig gemaakt en heel doeltreffend. De spelers zijn mooi gegrimeerd en aangekleed. Heel bijzonder dat een oud klassiekstuk omgetoverd is tot een hedendaags toneelstuk, zonder de essentie te verliezen.
Het is zeker één van de stukken van de blinddate toer dit jaar die me bij blijft.

een echte klucht

Het toneelstuk Tartuffe van Molière brengt me terug naar de middelbare school en de ongeïnspireerde franse lessen die een verplicht onderdeel vormden. Ik herinner mij de voorstelling niet als een klucht! Gelukkig doet Domenico Mertens deze slechte herinneringen al snel vergeten: een prachtig decor, dat helemaal aangeeft waar het stuk over gaat, perfect grimeersel en mooie muziek.
Ik vind het altijd knap hoe theatermakers oude stukken weer een actueel en nieuw leven in weten te blazen. Dat is hier ook zeker gelukt waarbij, denk ik, toch erg veel is aangesloten bij de oude tekst. De lange zinnen en de hoogdravende, barokke woorden geven het stuk extra charme maar hinderen mij om de link naar onze actualiteit te leggen: de hypocriete rol van kerken en banken in de samenleving. Spannen zij nog - zoals in mijn jeugd - samen om de mensen dom en arm te houden?
In dit stuk zijn kerk en bank toch vooral gevangene en slachtoffer van elkaar en zo kunnen anderen in verbazing en vreugde overleven: omdat vrouw, dochter, vrijer en vooral Dorine weten hoe de mensen werken en effectief op een oplossing kunnen aansturen. Orgon werd toch wel erg eenvoudig van de ware bedoelingen van de god en zijn profeet overtuigd, meestal kost het deprogrammeren heel veel meer moeite. En de rol van Dorine bij het bewaren van het kistje met geheimen had wat mij betreft groter gemogen: in de apotheose viel dat nu een beetje weg. Voor mij heeft Domenico met zijn spelers van Tartuffe de klucht gemaakt die het hoort te zijn: een zedenschets waarin wij allen van onszelf iets kunnen herkennen. Het plezier bij de spelers en het enthousiasme van het publiek (uitverkocht, extra stoelen bijgeplaatst!) moet voor Domenico een stimulans zijn om voort te gaan! Tja en dan is het ook alweer jammer dat dit blinddateseizoen hiermee op een einde loopt. Wat een interessante variatie, wat een kwaliteit en wat een heerlijke avonden voor mij. Mijn intekening voor volgend seizoen is al de deur uit: heb ik weer iets om naar uit te zien! gezien LAKtheater Leiden 19 mei 2010